ساخت آینه داخلی سایت با همگام‌سازی خودکار rsync (نسخه فقط خواندنی)

این آموزش ادامهٔ راهنمای DNS هوشمند است و فرض می‌گیرد تصمیم گرفته‌اید در برابر قطعی اینترنت بین‌الملل دو نسخه از سایت داشته باشید. در معماریِ دومسیره، سختْ‌ترین بخش تنظیمِ DNS نیست؛ همگام نگه داشتنِ دو نسخه از سایت است. این آموزش نشان می‌دهد چطور یک آینهٔ داخلی بسازید که فایل‌ها و پایگاه دادهٔ سرورِ اصلی را به‌صورت خودکار می‌گیرد، فقط خواندنی است و در قطعیِ اینترنت جای سایت را می‌گیرد.

اول یک تصمیمِ سخت: آینه نوشتن هم بپذیرد یا نه؟

همگام‌سازیِ دوطرفهٔ پایگاه داده بین دو سرور، بدونِ زیرساختِ خوشه‌بندیِ واقعی، دیر یا زود به تضادِ داده می‌رسد: دو سفارش با یک شمارهٔ یکسان، یا کاربری که رمزش روی یک سرور عوض شده و روی دیگری نه. برای سایتِ تک‌مدیره تقریباً همیشه پاسخِ درست این است:

آینه فقط خواندنی باشد. بازدیدکننده مطالب را می‌بیند، جست‌وجو می‌کند و صفحه‌ها را می‌خواند؛ اما ثبتِ سفارش، ورودِ کاربر، ارسالِ نظر و ورود به پیشخوان روی آینه بسته است. با این تصمیم، جریانِ داده یک‌طرفه می‌شود و کلِ ماجرا قابل مدیریت.

گام ۱: ارتباطِ بی‌رمز بین دو سرور

روی سرورِ آینه یک کلید بسازید و کلیدِ عمومی‌اش را روی سرورِ اصلی بگذارید. برای همگام‌سازیِ خودکار، این کلید نباید عبارتِ عبور داشته باشد:

ssh-keygen -t ed25519 -f /root/.ssh/mirror -N ""
ssh-copy-id -i /root/.ssh/mirror.pub root@ORIGIN_IP

برای محدود کردنِ خطر، روی سرورِ اصلی در فایل authorized_keys دسترسیِ این کلید را قید بزنید تا فقط از آی‌پیِ آینه و فقط برای همگام‌سازی کار کند:

from="MIRROR_IP",no-port-forwarding,no-pty ssh-ed25519 AAAA... mirror

گام ۲: همگام‌سازیِ فایل‌ها

پوشهٔ بارگذاری‌ها و افزونه‌ها و قالب باید منتقل شوند، اما فایل‌های موقت و کش نه:

rsync -az --delete 
  --exclude 'wp-content/cache/' 
  --exclude 'wp-content/uploads/cache/' 
  --exclude '*.log' 
  -e "ssh -i /root/.ssh/mirror -p 22" 
  root@ORIGIN_IP:/var/www/html/ /var/www/html/

سوئیچ --delete فایلی را که در مبدأ حذف شده، در مقصد هم حذف می‌کند. اگر مطمئن نیستید، بار اول با --dry-run اجرا کنید و خروجی را بخوانید.

گام ۳: همگام‌سازیِ پایگاه داده

ساده‌ترین روشِ پایدار، گرفتنِ خروجی روی سرورِ اصلی و بازگرداندنِ آن روی آینه است:

# روی سرورِ آینه
ssh -i /root/.ssh/mirror root@ORIGIN_IP 
  "mysqldump --single-transaction --quick --no-tablespaces -u USER -pPASS DBNAME | gzip -1" 
  | gunzip | mysql -u USER -pPASS DBNAME

سه سوئیچ مهم‌اند: --single-transaction جلوی قفل شدنِ جدول‌ها روی سایتِ اصلی را می‌گیرد، --quick مصرفِ حافظه را پایین نگه می‌دارد و gzip حجمِ انتقال را کم می‌کند.

هشدار: این دستور پایگاه دادهٔ آینه را بازنویسی می‌کند. هر داده‌ای که روی آینه نوشته شده باشد از بین می‌رود — که دقیقاً همان چیزی است که می‌خواهیم، به شرطی که آینه واقعاً فقط خواندنی باشد.

گام ۴: قفل کردنِ نوشتن روی آینه

سه لایه لازم است. اول، در wp-config.phpِ آینه:

define('DISALLOW_FILE_MODS', true);
define('DISALLOW_FILE_EDIT', true);
define('AUTOMATIC_UPDATER_DISABLED', true);
define('DISABLE_WP_CRON', true);

غیرفعال کردنِ زمان‌بندِ وردپرس مهم است، وگرنه آینه هم ایمیل می‌فرستد و کارهای زمان‌بندی‌شده را دوباره اجرا می‌کند.

دوم، در وب‌سرورِ آینه مسیرِ پیشخوان و ورود را ببندید:

location ~ ^/(wp-admin|wp-login.php) {
    return 503;
}

سوم، اگر فروشگاه دارید، دکمهٔ خرید را روی آینه به سرورِ اصلی بفرستید یا با پیامی روشن غیرفعال کنید. کاربری که سبد را پر می‌کند و در پرداخت خطا می‌گیرد، ناراضی‌تر از کاربری است که از ابتدا می‌داند خرید موقتاً مقدور نیست.

گام ۵: زمان‌بندی

*/15 * * * * /usr/local/bin/mirror-files.sh >> /var/log/mirror.log 2>&1
7    */2 * * * /usr/local/bin/mirror-db.sh    >> /var/log/mirror.log 2>&1

فایل‌ها را می‌شود مکرر همگام کرد چون rsync فقط تفاوت‌ها را می‌فرستد. پایگاه داده سنگین‌تر است؛ هر دو ساعت برای سایتِ محتوایی کافی است. دقیقهٔ ۷ عمداً انتخاب شده تا با پشتیبان‌گیریِ سرِ ساعت هم‌زمان نشود.

گام ۶: پایش — بخشی که همه فراموش می‌کنند

آینه‌ای که سه هفته همگام نشده، در روزِ بحران محتوای قدیمی نشان می‌دهد و از نبودنش بدتر است. یک فایلِ نشانه بسازید که تاریخِ آخرین همگام‌سازی را نگه دارد:

date +%s > /var/www/html/sync-stamp.txt

سپس یک سرویسِ پایشِ بیرونی این نشانه را بخواند و اگر از چند ساعت قدیمی‌تر بود به شما هشدار دهد. همچنین ماهی یک بار ir.example.com را دستی باز کنید و ببینید آخرین مطلبِ سایت روی آینه هست یا نه.

چه چیزهایی را نباید همگام کرد

همگام‌سازیِ کامل، چیزهایی را هم می‌آورد که روی آینه دردسر می‌سازند:

برای همین wp-config.php را در فهرستِ کنارگذاشته‌ها بگذارید و نسخهٔ مخصوصِ آینه را دستی نگه دارید:

--exclude 'wp-config.php'
--exclude 'wp-content/backups/'

تمرینِ بحران — سالی دو بار

معماری‌ای که آزمایش نشده، فقط یک فرض است. یک بار در شش ماه این تمرین را انجام دهید:

1. در ساعتِ کم‌ترافیک، رکوردِ ایرانی را دستی به آینه ببرید.
2. سایت را از یک اتصالِ داخلی باز کنید و صفحهٔ اصلی، یک مطلب و جست‌وجو را بیازمایید.
3. ببینید تاریخِ آخرین مطلب با سرورِ اصلی می‌خواند یا نه.
4. پیامِ غیرفعال بودنِ خرید و ورود را بررسی کنید.
5. رکورد را برگردانید و هر اشکالی را که دیدید یادداشت و اصلاح کنید.

نکتهٔ عملی: نتیجهٔ این تمرین را جایی بنویسید. در بحرانِ واقعی وقت و حالِ کشف کردن ندارید و همان یادداشت، دستورِ کارتان می‌شود.

رفعِ مشکلاتِ رایج

همگام‌سازی اجرا می‌شود اما چیزی منتقل نمی‌شود

معمولاً کلیدِ SSH در بافتِ cron پیدا نمی‌شود چون مسیرِ خانه متفاوت است. در اسکریپت مسیرِ کلید را کامل بنویسید و خروجی را در فایلِ لاگ بریزید تا خطای واقعی را ببینید.

سایتِ آینه خطای اتصال به پایگاه داده می‌دهد

یعنی wp-config.phpِ سرورِ اصلی روی آینه کپی شده و مشخصاتِ پایگاه دادهٔ اشتباه را دارد. آن را از فهرستِ همگام‌سازی کنار بگذارید.

تصاویر روی آینه باز نمی‌شوند

پوشهٔ بارگذاری‌ها منتقل نشده یا مالکیتِ فایل‌ها اشتباه است. بعد از هر همگام‌سازی مالکیت را اصلاح کنید: chown -R www-data:www-data /var/www/html

چند نکته دربارهٔ سئو

چون آینه روی همان دامنه سرو می‌شود و کاربر بر اساسِ موقعیت به آن هدایت می‌شود، مسئلهٔ محتوای تکراری پیش نمی‌آید؛ از دیدِ گوگل یک نشانی است با یک محتوا. دو نکته را مراقب باشید: نشانیِ آینه را در نقشهٔ سایت اضافه نکنید، و اگر زیردامنهٔ آزمایشیِ ir.example.com ساخته‌اید، آن را با robots.txt و هدرِ noindex از دسترسِ خزنده بیرون بگذارید تا به‌عنوان نسخهٔ جداگانه ایندکس نشود.